Dışarıdan Çevirme (Eksternal Sefalik Versiyon) Nedir?

Dışarıdan çevirme veya tıbbi adıyla eksternal sefalik versiyon (ECV), makat veya enine gelişte bulunan bebeğin, anne karnında baş gelişine döndürülmesi işlemidir. Bu prosedür, vajinal doğum şansını artırmak ve sezaryen gereksinimini azaltmak amacıyla uygulanır.

Makat Geliş Nedir?

Normal gebeliğin son haftalarında bebeklerin çoğu baş aşağı (sefalik) pozisyona gelir. Ancak yaklaşık yüzde 3-4 oranında bebek makat gelişinde, yani kalça veya ayaklar aşağıda olacak şekilde konumlanır.

Makat gelişinde vajinal doğum bazı riskler taşıdığından, çoğu durumda sezaryen tercih edilir. Dışarıdan çevirme işlemi, bebeği baş gelişine getirerek normal doğum şansı sunmayı amaçlar.

ECV Nasıl Uygulanır?

İşlem genellikle 36-37. gebelik haftasında, yeterli amniyotik sıvı varken ve bebek tam gelişmişken yapılır. Hastane ortamında, deneyimli bir obstetrisyen tarafından gerçekleştirilir.

Öncelikle anneye rahim kasılmalarını gevşetmek için ilaç (tokolitik) verilebilir. Ultrason ile bebeğin pozisyonu, amniyotik sıvı miktarı ve plasentanın yeri belirlenir. Bebeğin kalp atışları sürekli izlenir.

Hekim, elleriyle anne karnı üzerinden bebeğin başını ve kalçasını kavrar. Yavaş ve kontrollü hareketlerle bebek ileri veya geri doğru döndürülerek baş gelişine getirilmeye çalışılır. İşlem birkaç dakika sürer.

ECV'nin Başarı Oranı

Dışarıdan çevirme işleminin başarı oranı yaklaşık yüzde 50-60 arasındadır. Başarıyı etkileyen faktörler arasında amniyotik sıvı miktarı, annenin vücut yapısı, bebeğin pozisyonu ve rahmin gevşekliği sayılabilir.

İlk gebelikte başarı oranı daha düşükken, daha önce doğum yapmış kadınlarda oran yükselir. Plasenta ön duvardaysa veya bebek sıkıca yerleşmişse işlem daha zor olabilir.

Başarılı çevirme sonrası bile bebeklerin küçük bir kısmı yeniden makat gelişine dönebilir. Bu nedenle doğuma kadar takip önemlidir.

ECV Kimlere Uygulanabilir?

ECV, tek bebek gebeliğinde, makat veya enine gelişte, yeterli amniyotik sıvı varlığında ve herhangi bir kontrendikasyon yoksa uygulanabilir. Annenin genel sağlık durumu ve gebelik özellikleri değerlendirilir.

Daha önce sezaryen geçirmiş kadınlarda ECV dikkatli değerlendirme gerektirir ancak mutlak kontrendikasyon değildir. Yine de rahim skarı varlığında riskler artabilir.

Kimler İçin Uygun Değildir?

Bazı durumlarda ECV uygulanmamalıdır. Çoğul gebelik, su kesesinin açılmış olması, plasenta previa (plasentanın rahim ağzını kapatması), ciddi preeklampsi veya fetal distres kontrendikasyonlar arasındadır.

Bebeğin büyüme geriliği varsa, kordon anomalisi tespit edilmişse veya vajinal doğum için başka bir engel varsa ECV yapılmaz. Ayrıca Rh uyuşmazlığı olan gebeliklerde özel dikkat gerekir.

Riskler ve Komplikasyonlar

ECV genel olarak güvenli bir işlemdir ancak bazı riskler taşır. En önemli endişe, işlem sırasında veya sonrasında bebeğin kalp atışlarında geçici yavaşlamadır. Bu nedenle sürekli fetal izlem yapılır.

Erken doğum eylemi tetiklenebilir, su kesesi açılabilir veya nadiren plasenta dekolmanı (erken ayrılma) görülebilir. Bu komplikasyonlar acil sezaryen gerektirebilir, bu yüzden işlem hastane ortamında yapılır.

Anne açısından hafif karın ağrısı ve morarma görülebilir. Rh negatif annelere işlem sonrası anti-D immünoglobulin verilir.

İşlem Öncesi Hazırlık

ECV öncesinde detaylı ultrason değerlendirmesi yapılır. Annenin kan grubu, hemoglobin düzeyi ve genel sağlık durumu kontrol edilir. İşlem sabahı aç kalmak gerekebilir çünkü acil sezaryen olasılığı vardır.

Anne, işlem hakkında bilgilendirilir ve yazılı onam alınır. Risklerin, başarı oranının ve alternatiflerin anlaşılması önemlidir.

İşlem Sonrası Takip

Başarılı çevirme sonrası bebek baş gelişinde kalmalıdır. Bir süre hastanede gözlem altında tutulur ve bebek kalp atışları izlenir. Her şey yolundaysa anne eve gönderilir.

Sonraki gebelik kontrollerinde bebeğin pozisyonu takip edilir. Eğer bebek tekrar makat gelişine dönerse tekrar ECV denenebilir veya sezaryen planlanabilir.

ECV başarısız olursa, planlı sezaryen veya deneyimli bir merkezde makat vajinal doğum seçenekleri tartışılır.

Sonuç

Eksternal sefalik versiyon, makat gelişindeki bebeklerin baş gelişine döndürülmesini sağlayan etkili ve güvenli bir yöntemdir. Başarılı olduğunda sezaryen oranlarını azaltır ve vajinal doğum şansı sunar. Ancak her gebe için uygun olmayabilir ve bireysel değerlendirme gerektirir. Makat gelişinde olan gebelerin, doktorlarıyla ECV seçeneğini tartışmaları ve kendileri için en uygun doğum planını belirlemeleri önerilir.